جستجو
Menu

بسکتبال

(به انگلیسی: Basketball) ورزشی گروهی است که در آن دو گروه پنج نفره در یک سالن مستطیل شکل به بازی می پردازند. هدف بازی پرتاب توپ به درون سبدهایی به قطر ۴۶ سانتی متر و به ارتفاع ۳.۰۴۸ متر است که در دو سمت زمین قرار دارند و به تخته ای به نام بک بُرد متصل اند. هر تیم باید توپ را به درون سبد تیم روبرو بیندازد. در حالی که در حین انجام بازی قاعده ای از قوانین و مقرارات نیز باید رعایت شود.مهارت هایی فردی مانند شوت کردن دریبل زدن و ریباند توپ به همراه کارهای تیمی مثل حمله و دفاع، شروط لازم برای موفقیت شرکت کنندگان در این ورزش می باشد. این ورزش نخستین بار توسط دکتر جیمز نای اسمیت در پائیز ۱۸۹۱ ابداع گردید. و نخستین مجموعه . رسمی از قوانین بسکتبال توسط وی وضع گرید.بسکتبال به طور گسترده یکی از محبوب ترین و پرطرفدارترین ورزش های جهان محسوب می شود

تاريخچه بسکتبال

در اینجا با تاریخچه بسکتبال در جهان و ایران آشنا می شوید. بسكتبال مانند ساير رشته هاي ورزشي تاريخچه خاص خود را دارد و از زمان پيدايش آن تاكنون ، تغييرات قابل ملاحظه اي در قوانين ، مقررات ، شكل بازي و ديگر ابعاد آن بوجود آمده است. قبل از اختراع رسمي ورزش بسكتبال ، ورزشهايي بوده اند كه شباهت زيادي به بسكتبال داشته اند. در قرن دهم قبل از ميلاد ، نوعي بازي به نام پوك-تا-پوك در قبايل اولمك مكزيك رواج داشت كه در آن از حلقه و توپي شبيه بازي بسكتبال امروزي استفاده مي شد. پوك-تا-پوك بعنوان يك جشن مذهبي شناخته مي شد. توپ بازي ، از برگ و ساقه گياهان مقدس ساخته شده بود و حفره هايي به منزله سبد وجود داشت و در اطراف زمين ، مجسمه خدايان آن زمان تعبيه شده بود. در قرن شانزدهم نوعي بازي شبيه به بسكتبال به نام اولاماليتزلي در ميان آزتكهاي مكزيك رايج بود. در اين بازي ، بازيكنان تلاش مي كردند توپ لاستيكي توپري را وارد يك حلقه سنگي نمايند و بازيكن برنده مي توانست تمام لباسهاي تماشاچيان را تصاحب كند و كاپيتان تيم مغلوب اعدام مي گرديد. در سال 1891 ميلادي (1270 هجري شمسي) يك آموزگار ورزش بسكتبال را ابداع كرد. اين استاد ورزش ، آقاي دكتر جيمز نيسميت از ايالت ماساچوست آمريكا بود. او براي نخستين بار ، ورزش بسكتبال را در استاديوم اسپرينگ فيلد به نمايش درآورد. چون در فصول سرما برنامه اي براي آماده نگهداشتن بازيكنان رشته هاي بيسبال و فوتبال آمريكايي وجود نداشت ، نياز به يك ورزش سالني كه بتواند با حداقل امكانات و كمترين خطر ، بدن بازيكنان اين دو رشته را درفرم دلخواه نگه دارد ، جيمز نيسميت را به ابداع اين رشته ورزشي واداشت. در ابتدا بجاي حلقه از سبدهاي مخصوص ميوه استفاده مي شد كه شباهت زيادي به زنبيل داشتند.
علت نامگذاري BASKET BALL نيز از همين جاست. چون ته سبدها بسته بود ، هربار كه توپ وارد سبد مي شد با استفاده از نردبان توپ را كه در واقع لاستيك داخلي توپ فوتبال بود ، از سبد خارج مي كردند. بعدها شكل سبد و توپ تكامل يافت و به شكل كنوني درآمد. در ابتدا بعد از هربار گل شدن ، توپ از نيمه زمين به جريان مي افتاد. امروز بخاطر صرفه جويي در وقت ، بازي از زير سبد ادامه مي يابد.
در ابتدا تعداد بازيكنان هر تيم نامحدود بود. بعدها هر تيم مي توانست از 3 تا 40 نفر بازيكن تشكيل شود. بعد از مدتي ، تعداد بازيكنان هر تيم به 9 نفر و سپس 7 نفر و بالاخره در سال 1897 به 5 نفر رسيد.
در هنگام خطا ، هركدام از بازيكنان مي توانستند پرتاب آزاد را انجام دهند. اما امروزه هر بازيكن ، تنها مي تواند از پرتاب آزاد مربوط به خود استفاده نمايد. در ابتدا بازيكنان بلند قد زير سبد مي ايستادند تا توپ را وارد سبد كنند. بعدها براي جلوگيري از اين موضوع قانون سه ثانيه وضع شد. در ابتدا هر بازيكن بدون آنكه حق دويدن داشته باشد ، مي توانست يكبار توپ را به زمين بزند. بعدها اين تعداد به 2 و 3 رسيد و سپس نامحدود گرديد. درعوض ، قانون رانينگ(Running) و سپس دوبل (Double) وضع شد. در آغاز هيچ بازيكني ، جايگزين بازيكن ديگري كه از زمين خارج شده بود نمي شد. ولي بعدها اين قانون تغيير كرد و در عوض تعداد خطاهايي كه موجب اخراج بازيكن مي شد از 2 به 5 افزايش يافت. امروزه چهار خطا از هر تيم موجب پرتاب آزاد تيم مقابل مي گردد.
 در ابتدا ، بازي از دو نيمه 15 دقيقه اي تشكيل مي شد. بعدها اين زمان به 20 دقيقه براي هر نيمه و 15 دقيقه استراحت بين دو نيمه افزايش يافت. هم اكنون بازي از چهار پريود (دوره) 10 دقيقه اي تشكيل مي شود كه زمان استراحت بين پريود اول و دوم 2 دقيقه ، زمان استراحت بين پريود دوم و سوم 15 دقيقه و زمان استراحت بين پريود سوم و چهارم هم 2 دقيقه است. همچنين در قوانين پيشين ، هر تيم مي توانست از آغاز تا پايان بازي ، توپ را در زمين خود نگه دارد. براي جلوگيري از اين وضعيت ، در سال 1936 ، قانون 10 ثانيه وضع گرديد. امروز اين زمان به هشت ثانيه كاهش يافته است. در ابتدا بازيكنان تنها با يك دست دريبل مي كردند و دريبل كننده مجاز به شوت كردن نبود. اين قانون ، بعدها بصورت فعلي اصلاح گرديد.
 اولين مسابقه بين دو تيم در سال 1892 اجرا شد. رهبري يكي از تيم ها را جيمز نيسميت و ديگري را آمرس آلونر واستگ بعهده داشت. پس از اين مسابقه ، محبوبيت بسكتبال در بين جوانان بيشتر شد. در سال 1891 اولين تيم بانوان تشكيل گرديد و قوانين بسكتبال بانوان در سال 1899 ميلادي منتشر گرديد . اين ورزش در آغاز با سرعت كم و به كندي انجام مي شد. زمين بازي نيز در ابتدا به سه قسمت تقسيم مي شد و فعاليت بازيكنان هر ناحيه ، تنها در محدوده مربوط به خود مجاز بود. بعدها كه بازي سرعت بيشتري يافت ، زمين بازي نيز به دو قسمت تقسيم شد. شوت جفت نخستين بار در سال 1930 به نمايش درآمد. اين نوع شوت را هنگ لويي ستي دانشجوي دانشگاه استانفورد آمريكا در ايالت كاليفرنيا ابداع نموده بود. اين ابتكار جذابيت بسكتبال را نزد جوانان افزايش داد. در سال 1932 فدراسيون آماتوري بسكتبال (FIBA) در ژنو با نمايندگي چند كشور تشكيل شد. از آن پس بسكتبال به رشته هاي ورزشي المپيك پيوست. اولين دوره مسابقات در سال 1936 در المپيك برلين ، با شركت 21 تيم برگزار شد. سال ورود بسكتبال به كشور ما 1901 ميلادي برابر با 1280 هجري شمسي نوشته است . اما آنچه مسلم است اينكه اولين نشانه هاي ورود بسكتبال به ايران در سالهاي 1310و 1311 ديده شده كه آن هم توسط كاركنان سفارتانه هاي خارجي در ايران بوده است .در سال 1314 يك مربي ورزش به نام فريدون شريف زاده ورزش بسكتبال را به دانش آموزان دبيرستان البرز تهران معرفي و پايه گزاري كرد و كم كم ديگر مربيان ورزش به گسترش و آموزش اين رشته پرداختند . در سال 1324 فدراسيون بسكتبال ايران تشكيل شد و نخستين حضور بسكتبال ايران در ميدانهاي بين المللي در بازيهاي المپيك لندن 1948 بود .

زمین بازی

به شکل مربع مستطیلی است که سطح آن کاملا صاف و سفت و عاری از هر نوع مانع و برجستگی می باشد.

  • در مسابقات بین المللی طول زمین 28 متر عرض 15 متر
  • پهنای خطوط طولی و عرضی 5 سانتیمتر
  • شعاع دایره مرکز زمین و دالان 3 ثانیه 1.80 متر
  • فاصله دو خط دالان پناتی در روی خط عرضی6 متر
  • فاصله نقاط پناتی تا خط عرضی زمین 5.80 متر
  • شعاع نیم دایره يرتاب 3 امتیازی 6.25 متر
  • حداقل ارتفاع سقف سالن از سطح زمین 7 متر
  • فاصله نقاط پناتی تا خط عرضی زمین 5.80 متر
  • شعاع نیم دایره يرتاب 3 امتیازی 6.25 متر

مشخصات و اندازه وسائل ورزشی

  • پایه بسکتبال : جنس پایه فلزی است و حد اقل فاصله پایه تا خط زمین 40 سانتیمتر
  • تخته : جنس تخته از چوب و یا تلق و یا شیشه و رنگ تخته سفید می باشد
  • طول و عرض تخته : 105*150 سانتیمتر
  • ضخامت : 3 سانتیمتر
  • فاصله : فاصله لبه پایین تخته تا زمین 2.75 متر
  • مربع مستطیلی که روی تخته رسم می شود عرض آن به طور افقی 59 سانتیمتر طول آن بطور عمودی 45 سانتیمتر می باشد

زمين بسکتبال وساير مشخصات آن

  • ارتفاع حلقه تا زمین : 3.05 متر
  • مربع مستطیل وسط تخته : 59*45 سانیتمتر
  • فاصله لبه تخته تا حلقه : 30 سانتیمتر
  • فاصله مرکز تا خط يرتاب : 3امتیازی 6.25 متر
  • وزن توپ : 600 تا 650 گرم
  • محیط توپ : 75-78 سانتیمتر
  • طول زمین : 2-+25 متر
  • عرض زمین : 1 + 15 متر
  • طول تخته : 1.80 متر
  • عرض تخته : 1.20 متر
  • ارتفاع تخته : 2.75 متر

حلقه

  • جنس حلقه فلزی و رنگ آن نارنجی می باشد
  • قطر داخلی حلقه: 45 سانتیمتر
  • ضخامت حلقه: 2 سانتیمتر
  • فاصله حلقه تا تخته: 15 سانتیمتر


تور

رنگ تور سفید و جنس ان نخ پنبه ای چند لا وبلندی ان 60 سانتیمتر

توپ

  • باید کاملا کروی بوده از یک توئی پلاستیکی و یک رویه چرمی ساخته شده باشد و يا جنس مصنوعي ديگر كه خاصيت تركيبي لاستيك و چرم را داشته باشد
  • محیط توپ :75تا 78 سانتیمتر
  • وزن توپ : 600 تا 656 گرم

قانون اولیه بسکتبال

  • توپ را می توان با یک یا هر دو دست به هر جهتی پرتاب کرد
  • به توپ می توان با یک و یا هر دو دست به هر جهتی ضربه زد (مشت زدن به توپ مجاز نیست)
  • بازیکنان نمی‌توانند با توپ بدوند اما می توانند آنرا از محلی که دریافت کرده اند پرتاب کنند. بازیکنی که در حال دویدن با سرعت توپ را دریافت می‌کند درصورتیکه سعی در توقف کند مستثنی است
  • توپ باید در یا بین دستان گرفته شود و از بدن نمی توان برای گرفتن توپ استفاده کرد
  • تنه زدن، نگه داشتن، هل دادن، پشت پا زدن و یا ضربه زدن به بازیکن حریف به هر شکل مجاز نمی‌باشد اولین تخلف از این قانون توسط هر یک از بازیکنان بعنوان خطا محسوب شده و دومین خطا باعث اخراج وی تا کسب امتیاز بعدی می گردد. در صورتیکه قصد آسیب رسانی مشهود باشد، بازیکن برای تمام طول بازی اخراج شده و حق جایگزینی ندارد
  • مشت زدن به توپ خطا محسوب می‌شود و تخلف از قوانین شماره ۳، ۴ و ۵ خواهد بود
  • در صورتیکه هر یک از طرفین ۳ خطای متوالی انجام دهد، یک گل برای حریف منظور خواهد شد (منظور از متوالی اینست که حریف در فاصله این خطاها مرتکب خطا نشود)
  • گل زمانی اتفاق می افتد که توپ با ضربه و یا پرتاب از زمین به داخل سبد وارد شده و در آن باقی بماند، مشروط بر اینکه مدافعین گل را لمس نکرده و مزاحمتی برای آن ایجاد نکرده باشند. در صورتیکه توپ روی کناره‌ها باقی بماند و حریف سبد را حرکت دهد، گل محسوب خواهد شد
  • در صورتیکه توپ از زمین خارج شود باید توسط اولین نفری که آنرا لمس می‌کند به داخل زمین پرتاب گردد در صورت اختلاف نظر، سرداور باید توپ را مستقیماً بداخل زمین پرتاب کند. پرتاب کننده، برای پرتاب توپ از بیرون زمین، ۵ ثانیه زمان در اختیار دارد. در صورت تخلف، توپ به حریف واگذار می شود. اگرهر یک از طرفین در تاخیر بازی پافشاری کنند، سرداور خطای آن تیم را اعلام خواهد کرد
  • داور مسئول قضاوت برای بازیکنان است و باید خطاها را یادداشت کرده و سرداور را پس از ۳ خطای متوالی مطلع کند. همچنین وی می تواند بازیکنان را بر اساس قانون ۵ اخراج کند
  • سرداور مسئول قضاوت روی توپ است و باید در مورد زمانی که توپ در جریان بازی است یا خارج از زمین است و مالکیت توپ و همچنین محاسبه وقت تصمیم گیری کند. سرداور باید گل شدن توپ را تعیین کند، امتیازات را محاسبه نماید و سایر وظائف معمول سرداور را انجام دهد
  • زمان بازی دونیمه ۱۵ دقیقه‌ای و یک استراحت ۵ دقیقه‌ای بین دونیمه است
  • تیمی که بیشترین امتیازات را در این زمان بدست آورد برنده اعلام می‌شود. در صورت تساوی، با موافقت کاپیتانهای ۲ تیم، بازی تا کسب یک گل دیگر قابل ادامه است