جستجو
Menu

جودو

به گزارش روابط عمومی فدراسیون جودو و کوراش، ورزش جودو یکی از ورزشهای قدیمی در کشور ژاپن و بنیانگذار آن استاد "جیگارو کانو" است. جیگارو کانو یک دانشمند و معلم ژاپنی بود. کانو در یک خانواده نسبتاً مرفه به دنیا آمد. پدرش، جیروسکو، پسر دوّم کاهن اعظم معبد شینتو هیوشی بود. او با کانو ساداکو ازدواج کرد. واژه "جودو" از ترکیب دو کلمه "جو" به معنای ملایمت ، و واژه "دو" به معنی اصل و یا روش است. لغت"جو" از ورزش جوجیتسو مشتق شده که توسط سامورایی ها مورد استفاده قرار می گرفت، پس جودو را تحت عنوان "روش ملایمت" ترجمه کرده اند. هنر رزمی جودو که بر خاسته از ژاپن است جزء هنر های رزمی مثل کاراته، تکواندو و کونگ فو می باشد با این وجود بسیار متفاوت از سایر هنرهای رزمی می باشد چرا که در آن مشت زدن و لگد زدن در مسابقات ممنوع است .

مقدمه

آشنایی مربیان ارزنده جودو کشور به اصول پایه به شکل عمومی ، سالهاست که در دستور کار نه تنها کشور عزیزمان می باشد، بلکه جای جای سرزمین پهناور جودو خیز آموزش داده شده و شکل کلاسیک آن عمومیت دارد که شامل احترامات، پوشیدن لباس و جمع کردن، بستن کمربند، ایستادنها، اوکمی ها، راه رفتن ها، کومی کاتا، کوزوشی ها، تای ساباکی ها، سایه زدنها، انواع بازیها جهت شکوفا نمودن نونهالان، انواع روش زمین خوردنها با ابزارهای مختلف آموزشی، توجه ویژه به یاکسوکو رندوری، رندوری و در نهایت هنرجو ورود به شیایی می شود، همه مطالب فوق شکل کلاسیک قابل قبول است.

روش نوین

حلقه مفقوده در جودو دنیا و کشور سه اصل انکارناپذیر کوزوشی، سوکوری و کاکه است:

  • کوزوشی: کوزوشی به معنای به هم زدن تعادل حریف، قبل از پرتاب در فنون جودو است.
  • تای ساباکی (تغییر جهت دادنها): یعنی جابجایی بدن توری نسبت به بدن اوکه و به دست آوردن یک تایمینگ مناسب جهت پرتاب فنون یا شگرد می باشد.
  • سوکوری: به معنای حفظ تعادل توری قبل از پرتاب و حفظ رعایت کوزوشی یا شرایط پایدار در جودو را گویند. کاکه به معنی پرتاب است.





تعریف اساسی و مورد توجه قهرمان در به کارگیری این چند اصل مهم است یک کوزوشی صحیح، یک تای ساباکی در واقع یک تغییر جهت یا جابجایی صحیح و یک شرایط پایدار یا حفظ تعادل که قبل از اجرای فنون حاصل می شود، یک کاکه صحیح یا یک پرتاب صحیح را به دنبال دارد.
نکته مهم: یک اصل دیگر در درون این اصلهای انکار ناپذیر نهفته و مخفی است که باید قهرمان به آن توجه ویژه داشته باشد و آن سرعت انتقال است. هرچقدر سرعت انتقال در جودو با استفاده از کوزوشی های هشت گانه به همراه تای ساباکی صحیح بهتر اعمال شود و از طرفی به زاویه پرتاب توجه شود نتیجه بهتری حاصل خواهد شد.

توجه:

باید بپذیریم، شرقی ها که سرآمد جودو جهان هستند و قهرمانان بزرگی در آسیا و جهان و المپیک تقدیم کردند در تمرینات خصوصی و تیمی خود در پشت درهای بسته در تیمهای ملی خود روشهای دیگری را مورد آموزش قرار می دهند که در آن روشها کاهش زمان و زاویه پرتابها با ساده ترین راه رسیدن به هدف که همان پرتاب است استفاده و بهره می جویند. اینجانب سالها در میادین آموزشی و تجربه کردن در کنار اساتید بزرگ توانستم این حلقه مفقوده را کشف و خود نیز به تمرین پرداخته و در بعضی از کلاسهای دانش افزایی مربیان و قهرمانان عزیز ، بخشی از دانسته هایم را درس پس دادم، امیدوارم با همدلی و اخلاص بتوانیم به جودو کشور کمک کنیم.

نکات کلیدی که مربیان و قهرمانان باید به آن توجه ویژه داشته باشند

  • تفسیر و نقش تای ساباکی در اجرای فنون با روشهای نوین
  • توجه ویژه به کوزوشی همراه با سرعت انتقال و تلفیق آن با تای ساباکی جهت پرتاب فنون
  • کوتاه کردن فاصله زمانی و خطی و هم خوانی با جهت های پرتاب
  • اهمیت دادن به کوزوشی باز که می توان دامنه حرکتی را افزایش داد و باعث برداشتن محدودیت تکنیکی می باشد
  • تمرین و تکرار اصول پایه حرفه ای با روشهای نوین با کاهش زمان
  • استفاده از جابجایی هایی که قدرت پرتاب انفجاری را ایجاد می کند، جهت تقویت و توجه به سیستم فسفاژن که در جودو حرف اول را می زند

استاد رضا مدنی ، رئیس کمیته مربیان فدراسیون جودو ، طی مقاله به این سوال پاسخ داده است که چرا جودوکاران بعد از آموزش یک تکنیک، قادر به انجام آن در رقابتها نیستند.

سوال

جودوکاران وقتی یک تکنیک را یاد می گیرند چرا قادر به انجام آن در رقابتها نیستند؟

جواب

این فاصله باید از طریق متدهای آموزشی خاص و به شکل تدریجی در مراحل زیر دنبال شود

  • مرحله اول: یادگیری تکنیکی شامل کوزوشی، تائی ساباکی ، تسوکوری، کاکه و شکل قرار گرفتن بدن (شی زن تائی) به صورت انفرادی و شکل حرکتی آن تکنیک.
  • مرحله دوم: اوچی کومی انفرادی (تاندوکورنشو) یا اوچی کومی سایه - ریتم دادن به حرکت و سرعت دادن به آن ، سپس در حرکت انجام دادن این تمرین که برای اصلاح حرکات پا و حرکات سریع بدن بسیار مؤثر است.
  • مرحله سوم: یاکوسو رنشو - انجام دادن حرکات با یار تمرینی یا سوتائی رنشو، تمرین کنترل شده در حالت ثابت و متحرک با مقاومت تدریجی و حرکات قرار دادی و از پیش تعیین شده ، راهی مؤثر برای افزایش ریتم در وضعیت حرکت.
  • مرحله چهارم: ناگه کومی تمرین پرتاب کردن با یک یا چند یار تمرینی (اوکه) و افزایش تدریجی سرعت
  • مرحله پنجم: یاکسو کورندوری بدون تعیین تکنیک از قبل ، شامل سه مرحله : 1- با مقاومت کم 2- با مقاومت متوسط 3- مقاومت کامل حداکثر 95 درصد
  • مرحله ششم : کاربرد مهارت به دست آمده در مسابقه شی آئی

گرم کردن یک آماده سازی فیزیولوژیکی و روانی است برای انجام یک تمرین شاداب و بانشاط و برگزاری یک مسابقه موفق کاربرد دارد

انجام یک تمرین شاداب و بانشاط

  • کارآیی عملکردی ورزشکار نمی تواند بلافاصله پس از شروع فعالیت بالا رود، برای رسیدن به سطح بالایی از عملکرد فیزیولوژیکی مدت مشخصی نیاز است، هدف از گرم کردن رسیدن به این سطح تمرین یا رقابت است
  • گرم کردن حرارت بدن را بالا می برد که این خود به نظر می رسد عاملی است در بهبود عملکرد ورزشی
  • گرم کردن با تحرک فعالیت عصبی مرکزی کلیه ارگانهای بدن ورزشکار را هماهنگ می کند و زمان واکنش حرکتی را کاهش می دهد
  • یک گرم کردن خوب، احتمال آسیب دیدگی را کاهش می دهد
  • هنگام گرم کردن ، ورزشکار در خود ایجاد انگیزه می کند و یا از سوی مربی تشویق شده و انگیزه می گیرد تا از نظر روانشناختی آماده فائق آمدن بر چالشها باشد.
  • گرم کردن بایستی شامل دو بخش باشد: الف) گرم کردن عمومی ، ب) گرم کردن ویژه در گرم کردن عمومی، آماده سازی کل بدن مطرح است، اما در گرم کردن ویژه ،حرکات نرمشی بایستی با اصلی ورزش مورد نظر همخوانی داشته باشد
  • در بخش گرم کردن عمومی با بالا بردن دمای بدن باعث تحریک تنفسی شده که افزایش اکسیژن را در پی خواهد داشت ، افزایش اکسیژن و جریان خون باعث ارتقای ظرفیت انجام کار می شود و به ورزشکار کمک خواهد کرد حرکاتی مؤثرتر انجام دهد
  • بهترین گرم کردن ، انجام فعالیتهایی با شدت کم تا ملایم می باشد ؛ برای تعیین مدت زمان گرم کردن ، دمای بدن را اندازه گیری کنید اما معمولا آغاز تعریق نشانه ای برای قطع گرم کردن است
  • مدت زمان گرم کردن باید دست کم 20 تا 30 دقیقه باشد ، گرم کردن ویژه در 10 دقیقه پایانی (30 دقیقه ای) انجام می شود که در ورزش جودو در اوچی کومی های انفرادی (تارندو کورنشو) روش مناسبی در برنامه تمرین تاچی وازا و انجام حرکات اصول پایه در کاتامه وازا بسیار تاثیر گذار در بخش گرم کردن ویژه می باشد
  • هنگام گرم کردن ، افزایش تدریجی شدت را در نظر بگیرید اما این نکته مهم است که همیشه سرعت حرکات در زمان گرم کردن باید کمتر اززمان تمرین یا رقابت باشد
  • گرم کردن بایستی همیشه با دویدن آهسته در شکل های مختلف ، جاکینگ، آغاز شود این کار باعث افزایش جریان خون شده و دمای بالاتری در کل بدن و عضله تولید می کند
  • ورزشکار باید حرکات کششی را در بخش های پایانی گرم کردن انجام دهد، زیرا عضله گرم شده راحت تر کشیده می شود
  • پس از 5 دقیقه دویدن ، ورزشکار می تواند حرکات نرمشی را از گردن آغاز کرده و سمت دست، کمر، شکم و پاها برود. از آن به بعد درزشکار آماده است تا فعالیتهای شدیدتری انجام دهد
  • جودوکاران باید گرم کردن ویژه را به شرحی که توضیح داده شد انجام دهند، از آنجا که جودو ورزشی است که با مهارت های پیچیده و حرکاتی غیر متعارف همراه است ، لذا هرچه مهارت پیچیده تر باشد، بایستی تکرار مهارتها در بخش گرم کردن ویژه بیشتر شود، به عنوان یک اصل ، هرآنچه اندازه حجم کار یا زمان تمرین یا رقابت طولانی تر باشد، زمان لازم برای گرم کردن نیز طولانی تر خواهد بود

راههای به حداکثر رساندن اثربخشی تمرینات سرعتی، چابکی و توان در یک جودوکار

بی عیب بودن تکنیک او در اجرای حرکات موردنظر است، برای مثال در اجرای یک تکنیک مواردی که باید مورد توجه قرار گیرد شامل عوامل زیر است

  • تلفیق و ترکیب تائی ساباکی با کشش (کوزوشی) به طوری که اجرای یک تائی ساباکی صحیح کمک به تکامل یک کشش گردد
  • انتخاب یک محل مناسب برای شروع جابجایی (تائی ساباکی)
  • کم کردن سطح اسطحکاک کف پا در هنگام چرخش جهت افزایش سرعت (چرخش روی کف پا روش مناسبی است)
  • به حداقل رساندن نیروهای زائد
  • وارد کردن نیروی حداکثر توسط دستها برای اجرای کشش
  • با توجه به طول قد حریفان انتخاب زاویه فلکشن(جمع شدن زانو) جهت در اختیار گرفتن مرکز ثقل توری
  • قرار گرفتن سر مجری فن در حالت صحیح
  • اکستنشن (باز شدن) سریع و پرقدرت مفاصل زانو جهت به اجرا در آوردن بخش کاکه (پرتاب)
  • در نهایت اجرای فن هنگامی که برآیند کلیه نیروهای وارد به حریف به شرح بالا در مسیر اجرای تکنیک قرار گیرد
  • و بدین ترتیب اثر بخشی تمرینات سرعتی ، چابکی و توان که از فاکتورهای تاثیرگذار در اجرای یک تکنیک هستید به حداکثر خواهد رسید