جستجو
Menu

دو و میدانی

(به انگلیسی: Track and Field و Sport of athletics) به مجموعه ای از ورزش ها شامل دوها، پرش ها، پرتاب ها، پیاده روی و رشته های ترکیبی گفته می شود. برگزاری مسابقات دو و میدانی، در مقایسه با دیگر ورزش ها، ساده تر است و نیاز چندانی به تجهیزات گران قیمت ندارد. بیشتر رشته های دو و میدانی به طورکلی انفرادی هستند، به جز دوهای امدادی و برخی از مسابقات مانند دوهای صحرانوردی که در آنها امتیاز اعضای یک تیم با هم جمع می شود. سابقهٔ این ورزش به المپیک باستانیِ یونانیان می رسد که از ۷۷۶ پ. م برگزار می شد. این رشته استخوان بندی المپیک مدرن را از اولین دورهٔ آن تشکیل داده است. امروزه فدراسیون جهانی دو و میدانی (IAAF) برگزاری مسابقات دوومیدانی در سطح بین المللی را بر عهده دارد و پس از المپیک، معتبرترین رویدادهای این رشته قهرمانی دوومیدانی جهان و قهرمانی دوومیدانی داخل سالن جهان به شمار می روند .


تاریخچه

به راحتي ميتوان گفت كه دويدن با وجود موجودات زنده و انسان به وجود آمده است . اما سابقه تاريخي دو سرعت در مسافت كوتاه از دير باز در همه تمدن ها مورد توجه بوده و در سوابق تاريخي ملل مختلف از آن ياد شده است . سلبقه تاريخي دو سرعت به المپيك هاي عهد باستان ميرسد . برخي از اين مسابقات در مسافتي طولاني به طول ورزشگاههاي قديمي يونان تا 192 متر در خط مستقيم اجرا مي شد . در اين نوع مسابقات از بلوك هاي استارت استفاده مي شد كه در آغاز مسافت مورد نظر بصورت دو شيار سنگي براي هر نفر در زمين بطور ثابت كنده شده بود كه در ورشگاه دلفي در حال حاظر موجود است . ويليام سر توس ( 1899 ) در مورد نوعي استارت مي نويسد : دوندگان 15 تا 20 قدم عقب تر از خط استارت مي ايستادند و استارتر درست موازي خط شروع قرار مي گرفت ، با نخستين علامت داور دوندگان به آهستگي و با ريتمي نرم به سمت خط شروع دويدن را آغازمي كردد و به محض رسيدن به آن با دومين علامت داور سرعت آنها افزايش يافته و مسافت مسابقه را طي مي كردند . در قرن هيجدهم مسابقات دو سرعت بين ورزشكاران طبقه اشراف به منظور شرط بندي اجراء مي گرديد و در قرن نوزدهم دو سرعت بصورت حرفه اي در انگلستان گسترش چشمگيري يافت و امروز نيز رقابت مسابقات با 001/. ثانيه مقايسه مي شود .
مسابقات دو، پیاده روی سرعت، پرش و پرتاب از دوران پیشاتاریخ تاکنون انجام می شده است. سنگ نگاره هایی از مسابقات دو و پرش ارتفاع برروی مقبره های مصری متعلق به ۲۲۵۰ سال پیش از میلاد وجود دارد. ایرلندی های باستان از حدود ۱۸۰۰ سال پیش از میلاد مسابقاتی را برگزار می کردند که پرتاب سنگ و دو نیز در بین آنها بود. وقتی یونانیان در ۷۷۶ پ. م برگزاری بازی های المپیک را آغاز کردند، تنها رشته ای که در چندین دورهٔ ابتدایی در آن برگزار شد مسابقهٔ دو سرعت معروف به استادیون بود که دوندگان، طول ورزشگاه (حدود ۲۰۰ متر) را میدویدند. در دوره های بعدی، رشته های دیگری ازجمله پرتاب ها و پرش ها نیز برگزار شدند و مهمترین رشتهٔ مسابقات پنجگانه محسوب می شد که از پنج رشتهٔ دو استادیون، پرش طول، پرتاب دیسک، پرتاب نیزه و کُشتی تشکیل می شد. شعار دوومیدانی در المپیک به زبان یونانی سیتیوس، آلتیوس، فورتیوس به معنی سریع تر، بالاتر و قوی تر است.

  • دو و ميداني در المپیک باستان
    • المپیک باستان اولین اجرای سازمان یافته و قانون دار دوومیدانی بود. این بازیها از سال 776 قبل از میلاد آغاز شد و 12 قرن ادامه داشت. دوومیدانی در المپیک باستان در رأس دیگر ورزشها قرار داشت. مسابقه دو با شرکت دوندگان چابک به مسافت یک اِستاد (182 متر) انجام می شد. واژه استادیوم از این کلمه گرفته شد. در این دوره حتی دویدن با یک پا هم وجود داشته و از آنجا که بشر اسلحه ای به نام نیزه اختراع کرده بود و در جنگ از آن استفاده فراوانی می کرد، پرتاب نیزه هم به عنوان ورزش شناخته شد. در المپیادها دو نوع مسابقه با نیزه وجود داشت: یکی پرتاب نیزه و دیگری نبرد با نیزه توأم با شمشیربازی. کوروبوس احتمالاً اولین قهرمان رسمی دو در نخستین المپیک باستانی بوده است. بنا به مدارک تاریخی، پرش طول در چهارمین دوره به مواد مسابقه اضافه شد و کرونوس از کشور اسپارتا نخستین رکورددار این ماده بود که حدود 7 متر پرید. در دوره های بعدی رشته های دیگر مانند پرتاب وزنه و پرتاب دیسک به فهرست مسابقات دوومیدانی اضافه شد. یونانیها، برای پرتاب دیسک از یک صفحه مدور فلزی استفاده می کردند که آن را هاترس (HATTERES) می نامیدند. بازیهای المپیک در قرن چهارم میلادی به دستور امپراطور روم تئودوزیوس اول تعطیل شد و همزمان مسابقات دوومیدانی هم از رونق افتاد. از آن زمان تا زنده شدن دوباره المپیک شکلهایی از انواع دوها و پرشها و پرتاب ها در اقوام و ملل دنیا دیده شده که بیشتر به خاطر آماده شدن جنگجویان و سربازان بوده است. در قرن دوازدهم میلادی، مسابقات میدانی و مخصوصاً دو در انگلستان رواج یافت. این رواج در اواخر قرن پانزدهم و اوایل قرن شانزدهم شدت یافت و به ورزش اول جامعه تبدیل شد. علت این شکوفایی علاقه هنری هشتم پادشاه انگلستان بود که خود مهارت فراوانی در پرتاب چکش داشت. در قرن 17 و 18 میلادی، در انگلستان نوعی شرط بندی مرسوم شد که در آن دوندگان با هم شرط می بستند و انبوه مردم به تماشا می ایستادند. در سالهای 1820 تا 1860 دوومیدانی به دانشگاه ها و مدارس انگلستان راه یافته بود و دانشجویان علاقه فراوانی به این ورزش پیدا کرده بودند. در سال 1849 ارتش انگلستان یک مسابقه بزرگ برای اهمیت دادن به دو و جلب توجه نظامیان به آن ترتیب داد و علاوه بر این، دوهای سرعت و استقامت را جزء دروس رسمی دانشکده افسری قرار داد. در سال 1866 اولین باشگاه دوندگان با نام کلوپ اتلتیک آماتور در لندن تاسیس شد و بعد از آن باشگاه ها و کلوپهای دیگری به وجود آمدند. بعد از انگلستان، دومین کشوری که دوومیدانی در آن رونق بسیار یافت آمریکا بود. اولین باشگاه دوومیدانی آمریکا کلوپ اتلتیک نیویورک بود که در سال 1868 تاسیس شد. در اولین دوره المپیک نوین در سال 1896 دوومیدانی در ردیف مهم ترین رشته های ورزشی بازیها قرار داشت. در هفدهم ژوییه 1912 کنگره ای در سوئد با حضور نمایندگان سازمانهای دوومیدانی کشورهای بلژیک، اتریش، کانادا، شیلی، دانمارک، مصر، فنلاند، آلمان، انگلستان، یونان، مجارستان، نروژ، شوروی، آمریکا، سوئد و استرالیا برپا شد و برای ایجاد یک سازمان بین المللی دومیدانی مشورت کردند. این سازمان، سرانجام در ماه اوت سال 1913 با نام فدراسیون بین المللی دوومیدانی تأسیس شد. فعالیت های این سازمان باعث شد که این ورزش در سراسر دنیا گسترش یابد. در حال حاضر تقریباً هیچ کشوری نیست که عضو فدراسیون دوومیدانی نباشد و از قوانین آن پیروی نکند.
  • دو و ميداني در جهان
    • شته دو و ميداني ، محور اصلي بازي هاي المپيک محسوب مي شود که از اولين دوره بازي ها جز جدايي ناپذير آن بوده است و در حال حاضر رونق بازي هاي المپيک تا حد زيادي مديون ورزشکاران مرد و زن دو و ميداني است. تعداد رشته هاي دو و ميداني در بازي هاي المپيک 24 رشته براي مردان و 22 رشته براي زنان است.البته لازم به يادآوري است که زنان تا سال 1928 شانس شرکت در بازي هاي المپيک در رشته دووميداني نداشتند. فدراسيون بين المللي دووميداني در سال 1912 تاسيس شد، اين فدراسيون در حال حاضر يکي از قوي ترين و فعالترين فدراسيون هاي زير پوشش کميته بين المللي المپيک است و داراي 209 عضو مي باشد. فدراسيون دو و ميداني جمهوري اسلامي ايران يکي از اين اعضاست که در سال 1936 رسما به عضويت قدراسيون بين المللي دووميداني درآمد.
  • دو و ميداني در ايران
    • در سال 1302 با همت و تلاش مسئولان و علاقه مندان به ورزش دو و ميداني در ايران، مسابقاتي تحت عنوان ( المپيک در ايران ) در يکي از قديمي ترين ميدان هاي ورزشي واقع در حوالي خيابان امام خميني ( محل فعلي وزارت امور خارجه ) برگزار شد. در اين مسابقات تعدادي از ورزشکاران خارجي نيز شرکت داشتند. از سال 1304 به بعد يک سري مسابقات در زمينه دو و ميداني در محله هاي مختلف تهران به صورت غير رسمی آغاز شد به علت محدوديت امکانات مسابقات تنها در رشته دوهاي کوتاه، پرش طول و پرش ارتفاع انجام مي شد تا اينکه با روانه شدن

مواد و رشته های دو و میدانی

  1. انواع دو ها
    • دوی سرعت
      • 100 متر
      • 200 متر
      • 400 متر
    • دوی امدادی
      • 4 در 100 متر
      • 4 در 400 متر
    • دوی با مانع
      • 100 متر(خانم ها)
      • 400 متر (آقایان)
      • 110 متر (آقایان)
    • دوی نیمه استقامت
      • 800 متر
      • 1500 متر
    • دوی استقامت
      • 3000 متر با مانع (خانم ها و آقایان )
      • 5000 متر (آقایان)
      • 10000 متر (آقایان)
      • دو ماراتن 42 کیلومتر و 195 متر
      • پیاده روی 20 و 50 کیلومتر برای مردان و 10 کیلومتر برای زنان


  2. انواع میدانی ها
    • پرتاب ها
      • پرتاب نیزه
      • پرتاب وزنه
      • پرتاب دیسک
      • پرتاب چکش


    • پرش ها
      • پرش طول
      • پرش سه گام
      • پرش ارتفاع
      • پرش با نیزه


  3. سایر موارد دو و میدانی
    • دو هفت گانه مخصوص خانم ها
      • 100 متر با مانع ، پرتاب وزنه ، پرش ارتفاع ، پرش طول ، دو 800 متر ، دو 200 متر ، پرتاب نیزه

    • دو ده گانه مخصوص آقایان
      • ۱۰۰ متر - ۴۰۰ متر - پرش طول - پرش ارتفاع - پرتاب وزنه - پرتاب نیزه - پرش با نیزه - ۱۵۰۰ متر - ۱۱۰ متر با مانع - پرتاب دیسک

دو 100 متر سرعت

دو ۱۰۰ متر یکی از رشته های دو و میدانی است که در آن دوندگان بایستی مسافت صد متر را در کوتاه ترین زمان ممکن بدوند. این رشتهٔ ورزشی، یعنی دویدن در کوتاه ترین فاصله، یکی از محبوب ترین و معتبرترین رشته های دو و میدانی است.پرونده:Women's 100M Final - 28th Summer Universiade 2015 Gwangju.webm این رشته، از بازی های المپیک تابستانی ۱۸۹۶ (۱۹۲۸ برای زنان) در برنامهٔ المپیک قرار داشته است. در حال حاضر، رکورد المپیک دو ۱۰۰ متر مردان با زمان ۹٫۶۳ ثانیه در اختیار اوسین بولت است و رکورد جهانی این رشته هم با زمان ۹٫۵۸ ثانیه در اختیار خود اوست. رکورد جهان و المپیک دو ۱۰۰ متر زنان هم به فلورنس گریفیت-جوینر آمریکایی با زمان ۱۰٫۴۹ ثانیه تعلق دارد. یکی از معروف ترین دارندگان مدال طلا در دو ۱۰۰ متر جسی اُوِنز، دوندهٔ سیاه پوست آمریکایی است که با قهرمانی در بازی های ۱۹۳۶ برلین تبلیغات نژادپرستانهٔ نازی ها را به چالش کشید. درصورتی که باد موافق با سرعتی بیش از ۲٫۱ متر بر ثانیه بوزد، رکورد ثبت شده به حساب نخواهد آمد.


دو 200 متر سرعت

دو ۲۰۰ متر یکی از رشته های دوی سرعت است. مسابقات دو ۲۰۰ متر در پیست های ۴۰۰ متری از قوس پیست آغاز شده و در بخش مستقیم آن به پایان می رسد. از آن جا که شیوه دویدن در قوس با دویدن به طور مستقیم متفاوت است، دوندگان باید در طول مسابقه از تکنیک های دویدن متفاوتی استفاده کنند. مسابقه های دوی ۲۰۰ متر بیشتر بر توان افراد در بالا نگهداشتن سرعت خود و پایداری در این کار تأکید دارد. پرونده:Athletics Men's 200 Final - 27th Summer Universiade 2013 - Kazan (RUS).webm رکورد دو ۲۰۰ متر با ۱۹٬۱۹ ثانیه به یوسین بولت جامائیکایی تعلق دارد. رکورد دو ۲۰۰ متر زنان به دو ۲۱٬۳۴ ثانیه ای فلورنس گریفیت-جوینر در المپیک ۱۹۸۸ سئول مربوط می شود. قهرمان کنونی مردان و زنان المپیک این رشته یوسین بولت و آلیسون فلیکس آمریکایی هستند و در آخرین دوره مسابقات قهرمانی جهان در سال ۲۰۱۳ نیز بولت و هموطنش شلی آن فریزر پرایس در هر دو رشتهٔ ۱۰۰ متر و ۲۰۰ متر قهرمان شدند. یوسین بولت به همراه ورونیکا کمپبل بانوی دوندهٔ جامائیکایی و بربل ووکل از آلمان غربی تنها افرادی هستند که دو بار در المپیک قهرمان این رشته شده اند. بیشتر دوندگان دو ۲۰۰ متر در رشته های دیگر به خصوص در دو ۱۰۰ متر هم مسابقه می دهند. تاکنون در ده دوره المپیک یک دونده هم در دو ۲۰۰ متر و هم در ۱۰۰ متر قهرمان شده است که آخرین آن ها قهرمانی یوسین بولت در دو ۱۰۰ متر و ۲۰۰ متر در المپیک ۲۰۱۲ لندن بود. او این کار را در المپیک ۲۰۰۸ پکن هم انجام داده بود و تنها ورزشکاری است که دو بار پیاپی این کار را تکرار کرده است. در رده زنان هم این اتفاق ۶ بار افتاده است. قهرمانی یک دونده در دو رشتهٔ ۲۰۰ متر و ۴۰۰ متر هم سه بار اتفاق افتاده است: یک بار در ردهٔ مردان توسط مایکل جانسون آمریکایی که این کار را در المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا انجام داد که طی آن رکورد جدیدی به میزان ۱۹٬۳۲ ثانیه هم برای دو ۲۰۰ متر ثبت کرد و دو بار در رده زنان توسط والری بریسکو-هوکس آمریکایی در المپیک ۱۹۸۴ و ماری-ژوزه پرک فرانسوی در المپیک ۱۹۹۶. در صورتی که در هنگام برگزاری مسابقه باد موافق (از پشت سر دوندگان) با سرعت بیشتر از ۲ متر بر ثانیه بوزد، رکوردهای دوندگان اعتبار رسمی نخواهند داشت، اما نتیجه مسابقه معتبر خواهد بود چون شرایط برای شرکت کنندگان یکسان بوده است. در گذشته در آمریکا و جاهای دیگری مسابقه ای در یک زمین مستقیم به مسافت ۲۲۰ یارد (۲۰۱٫۱۶۸ متر) بجای ۲۰۰ متر انجام می شد. برای تبدیل رکوردهای ۲۲۰ یارد به ۲۰۰ متر روش استاندارد کسر ۰٫۱ ثانیه از رکورد است. البته راه های دیگری هم برای تبدیل زمان وجود دارد.


دو 400 متر سرعت

دوی ۴۰۰ متر ماده ای که دوندگان آن باید هم سرعت یک دونده سرعت را داشته باشند و هم استقامت یک دونده ی نیمه استقامت را تا بتوانند در این ماده به موفقیت برسند. بخاطر همین دامنه وسیع توانایی های مورد نیاز این ماده یکی از پرطرفدارا ترین مواد دو و میدانی در مسابقات مختلف است.
توانایی توزیع مناسب سرعت با بیشترین بهره صرف انرژی در طول مسافت این ماده از اصلی ترین موارد موفقیت در دوی ۴۰۰ متر است. هیچ کس توانایی این را ندارد که دوی ۴۰۰ متر را باهمان سرعتی که در استارت داشته به پایان برساند چرا که ذخایر کراتین فسفات بدن(اصلی ترین منبع تولید انرژی در فعالیت های سرعتی) محدود بوده و قاعدتا فرد نمی تواند این ۱۰۰ متر آخر این دو را همچون ۱۰۰متر ابتدایی براحتی به پایان برساند. در اینجاست که بحث توزیع مناسب انرژی و سرعت در طی مسافت این دو به میان میاید. به یاد داشته باشید که دوی ۴۰۰ متر یک دوی کاملا سرعتی نیست. اگرچه سرعت می تواند یک امتیاز بزرگ در ۱۰۰تا ۲۰۰ متر اول این مسابقه باشد به شرطی که بصورت مناسبی در طول کل مسافت این ماده تقسیم بندی شود. بطور معمول دردوندگان تراز اول جهانی بین زمان ۲۰۰متر اول و دوم یک ثانیه اختلاف دیده می شود در حالی که در دوندگان سطوح پایین تر این اختلاف به ۲تا ۳ ثانیه می رسد و می توان گفت برای پیش بینی میزان رکورد ۴۰۰ متر یک دونده که در ماده ۲۰۰ متر فعالیت می کند باید به رکورد بهترین ۲۰۰ متر او ۳تا ۵/۳ ثانیه بیفزاییم. برای مثال اگر فردی رکورد ۲۰۰ متر ۲۲ ثانیه را داشته باشد به احتمال قوی بدون تمرین خاص ماده ۴۰۰ متر بتواند این ماده را در ۴۷تا ۵/۴۷ ثانیه بدود. یک دونده ی دارای توانایی خوب سرعتی اگر چه در ۲۰۰ متر اول شاید با استفاده از توانایی سرعتی خود بتواند از رقبا فاصله بگیرد ولی در صورت نداشتن تمرینات مناسب این توانایی در ۱۰۰متر آخر برای او مفید نخواهد بود و این دوندگان دسته ۴۰۰-۸۰۰ هستند که گوی سبقت را در مترهای پایانی میربایند و زودتر به خط پایان می رسند.

دو 4 در 100 متر امدادی

دو ۴ در ۱۰۰ متر امدادی یکی از رشته های دو و میدانی است که در آن چهار دونده هر یک مسافت ۱۰۰ متر را دویده و سپس چوب امدادی را به دونده بعدی می رسانند. در مسابقات این رشته معمولاً تمام دونده های تیم باید در خط از پیش تعیین شده خود بدوند. ۴ در ۱۰۰ متر از المپیک ۱۹۱۲ در بخش مردان و از المپیک ۱۹۲۸ تاکنون در بخش زنان برگزار می شود و در برنامهٔ مسابقات قهرمانی جهان نیز قرار دارد. محل ردووبدل شدن چوب امدادی در این مسابقه یک محدودهٔ ۲۰ متری است. دونده ها اجازه دارند از ۱۰ متر قبل از آن استارت زده و وقتی وارد محدودهٔ ۲۰ متری شدند چوب امدادی را از دوندهٔ قبلی بگیرند. معمولاً دونده ها برای جلوگیری از اتلاف وقت بدون نگاه کردن به عقب چوب امدادی را از دوندهٔ قبلی می گیرند و به همین دلیل افتادن چوب امدادی (که باعث حذف تیم می شود) در مسابقات این رشته غیرمنتظره نیست. به طور تاریخی تیم ملی آمریکا قدرت برتر این رشته در هر دو بخش مردان و زنان در سطح بین المللی بوده است. آمریکایی ها ۱۵ بار در بخش مردان و ۱۰ بار در بخش زنان قهرمان المپیک شده اند. رکورد جهانی این رشته در بخش مردان با زمان ۳۶٫۸۴ ثانیه به تیم ملی جامائیکا متشکل از نستا کارتر، مایکل فراتر، یوهان بلیک و یوسین بولت تعلق دارد که در المپیک ۲۰۱۲ لندن ثبت شد. رکورد زنان این رشته نیز در همین المپیک توسط تیم ملی آمریکا با زمان ۴۰٫۸۲ ثانیه به ثبت رسید. تیانا مدیسون، بیانکا نایت، آلیسون فلیکس و کارملیتا جتر اعضای تیم رکوردشکن آمریکا بودند.

دو 4 در 400 متر امدادی

دو ۴ در ۴۰۰ متر امدادی یکی از رشته های دو و میدانی است که در آن چهار دونده هر یک مسافت چهارصد متر را دویده و سپس چوب امدادی را به دونده بعدی می رسانند. در مسابقات این رشته معمولاً هر تیم باید ۵۰۰ متر ابتدایی را در خط خود بدود و پس از آن دونده ها به خط یک می آیند. ۴ در ۴۰۰ متر مردان از سال ۱۹۱۲ و ۴ در ۴۰۰ متر زنان از ۱۹۷۲ در برنامه بازی های المپیک قرار دارد. به طور تاریخی تیم ملی آمریکا قدرت برتر این رشته در هر دو بخش مردان و زنان در سطح بین المللی بوده است و تیمهای روسیه، جامائیکا، باهاما و بریتانیا رقبای اصلی این کشور محسوب می شوند. رکورد جهانی این رشته در بخش مردان با زمان ۲:۵۴.۲۹ دقیقه در سال ۱۹۹۳ توسط تیم ملی آمریکا متشکل از اندرو والمون، کویینسی واتس، بوچ رینولدز و مایکل جانسون ثبت شده است. رکورد زنان نیز به میزان ۳:۰۲.۱۳ دقیقه در المپیک ۱۹۸۸ سئول توسط تیم شوروی متشکل از تاتیانا لدوفسکایا، اولگا نظروا، ماریا پینگینا و اولگا بریژگینا ثبت شده است.


دو ۱۰۰ متر با مانع بانوان

دو ۱۰۰ متر بامانع یک رشته ورزشی دو و میدانی، در بازی های المپیک است که تنها مختص ورزشکاران زن می باشد (دو ۱۱۰ متر بامانع مشابه آن در رقابت های مردان است). در این مسابقه تعداد ده مانع با ارتفاع ۸۳٫۸ سانتی متر (۲ فوت و ۹ اینچ) در فواصل مساوی از یکدیگر و در امتداد یک مسیر مستقیم ۱۰۰ متری قرار می گیرند. تکنیک در ۱۰۰ متر با مانع بانوان اصولاً شبیه تکنیک دو ۱۱۰ متر با مانع مردان است با این تفاوت که به خاطر کوتاه تر بودن موانع زنان نیاز به زمان و مسافت کمتری برای عبور از روی موانع دارند. حرکات دونده های ۱۰۰ متر با مانع زنان تقریباً نزدیک به دونده های سرعت است و بنابراین در مقایسه با دوندگان ۱۱۰ متر با مانع مردان نیاز کمتری به خم کردن بدن و بالا آوردن زیادی پای راهنما به طرف بالا در لحظه کندن از زمین دارند. از این رو، میتوانند پای عقب را با ارتفاع پائین تری از روی مانع عبور دهند. حرکت دست های این دوندگان بسیار نزدیک به حرکت دوندگان سرعت است.


دو 400 متر با مانع آقایان

دو ۴۰۰ متر بامانع یکی از رشته های دو بامانع است که از المپیک ۱۹۰۰ در بخش مردان و از ۱۹۸۴ در بخش زنان برگزار می شود. در این رشته دوندگان می بایست مسافت ۴۰۰ متر را که در آن ۱۰ مانع قرار دارد در کوتاه ترین زمان ممکن بدوند. فاصله موانع از یکدیگر ۳۵ متر و فاصله اولین مانع با خط شروع ۴۰ متر است. موانع به گونه ای نصب شده اند که در صورت برخورد به روی زمین می افتند. برخورد دوندگان با مانع خطا نیست اما دوندگان سعی می کنند با موانع برخورد نکنند جون برخورد با آنها باعث کند شدن دویدنشان می شود. رکورد جهان و المپیک مردان توسط کوین یانگ آمریکایی با ۴۶٫۷۸ ثانیه در بازی های ۱۹۹۲ بارسلون به ثبت رسیده است. رکورد جهانی ۴۰۰ متر با مانع زنان که در سال ۲۰۰۳ و با زمانی برابر با ۵۲٫۳۴ ثانیه به ثبت رسید در اختیار یولیا پچونکینا از روسیه است. رکورد المپیک هم که در بازی های ۲۰۰۸ پکن به ثبت رسید و اندکی آهسته تر است با زمان ۵۲٫۶۴ ثانیه در اختیار ملانی واکر جامائیکایی است. این رشته به ترکیبی از سرعت، استقامت بدنی، تکنیک عبور از مانع و هشیاری بالا و تمرکز نیاز دارد. به طور کلی در سطح اول جهان مسابقات ۴۰۰ متر بامانع در مقایسه با ۴۰۰ متر عادی در بخش مردان حدود ۳ ثانیه و در بخش زنان حدود ۴ ثانیه بیشتر طول می کشد. ادوین موزز آمریکایی با دو قهرمانی در المپیک (۱۹۷۶ و ۱۹۸۴) و دو بار قهرمانی جهان پرافتخارترین ورزشکار این رشته است.


دو 110 متر با مانع آقایان

دو ۱۱۰ متر با مانع یکی از رشته های المپیکی دو و میدانی است که در آن دوندگان می بایست مسافت صد و ده متر را با مانع در کوتاه ترین زمان ممکن بدوند. در طول مسیر ۱۰ مانع که ارتفاع هر مانع ۱٫۰۶۷ متر است قرار دارد و اولین مانع ۱۳٫۷۲ متر از خط شروع فاصله دارد. رکورد جهانی فعلی دو ۱۱۰ متر با مانع متعلق آریس مریت آمریکایی است که در سپتامبر ۲۰۱۲ این مسافت را در ۱۲.۸۰ ثانیه دوید و رکورد قبل که در اختیار دایرون روبلس کوبایی با ۱۲.۸۷ ثانیه بود را شکست. رکورد مسابقات المپیک هم در اختیار لیو شیانگ از چین است که در المپیک ۲۰۰۴ آتن زمان ۱۲٫۹۱ ثانیه را به ثبت رساند. این رشته مخصوص ورزشکاران مرد است و ورزشکاران زن به جای آن در رشته ۱۰۰ متر بامانع مسابقه می دهند.


دو 800 متر نیمه استقامتی

دو ۸۰۰ متر یکی از رشته های دو و میدانی است که کوتاه ترین نوع دو نیمه استقامت به شمار می رود. مسیر دو ۸۰۰ متر دارای دو دور ۴۰۰متری است و همیشه در مجموعهٔ بازی های المپیک جای داشته است. اگر بازی در سالن سرپوشیده برگزار شود، پیست ۲۰۰متری خواهد بود؛ برای همین، باید چهار دور به گِرد زمین دوید. این رشته، هم به استقامت هوازی بالا و هم به تمرینات بی هوازی و حداکثر سرعت بالا نیاز دارد. رکورد دو ۸۰۰ متر مردان به دیوید رودیشا کنیایی تعلق دارد که در المپیک ۲۰۱۲ لندن زمان ۱:۴۰٫۹۱ را ثبت کرد. رکورد زنان این رشته را هم یارمیلا کراتوخویلووا از چکسلواکی در سال ۱۹۸۳ به میزان ۱:۵۳٫۲۸ ثبت کرده است. ۸۰۰ متر از رشته های تاکتیکیِ دو محسوب می شود. این رشته کوتاهترین دوی است که در آن تمام دوندگان در یک خط می دوند؛ درنتیجه، قرار گرفتن در لبهٔ داخلی پیست باعث می شود تا دونده ها مسافت کمتری را بدوند و این امر اهمیت زیادی برای پیروزی دارد. از طرف دیگر، اعتقاد بر این است که قرار گرفتن در رتبهٔ اول یا دوم گروه در همان ابتدای مسابقه به نفع دونده است، چون سبقت گرفتن در این رشته بسیار مشکل است. به همین دلیل، معمولاً مسابقات ۸۰۰ متر شروع سریعی دارند. اما برخی از دوندگان قهرمان المپیک به این قاعده اعتقادی ندارند و با یک سرعت متوازن و قرار گرفتن در پشت سر گروه موفق شده اند دونده های پیشرو را پشت سر بگذارند. به دلیل اهمیت مسائل تاکتیکی نتیجهٔ مسابقهٔ ۸۰۰ متر چندان قابل پیش بینی نیست و معمولاً کسی برندهٔ مسابقه می شود که در اواخر رقابت در بهترین جا قرار گرفته باشد نه لزوماً کسی که دوندهٔ بهتری است.


دو ۳۰۰۰ متر با مانع

تکنيک دو ۳۰۰۰ متر با مانع شامل دويدن بين موانع، عبور از روى موانع و از روى مانع حوضچه آب است. عبور از روى مانع و حوضچه آب، سه مرحله تکنيکى يعنى کندن از زمين، عبور از روى مانع و فرود دارد.هنگام عبور از روى موانع و حوضچه آب هدف اين است که به هم خوردن آهنگ دويدن و مدّت زمانِ بودنِ در هوا به حدّاقل برسد.هدف: انتقال روان از دويدن به عبور از روى مانع با حداقل کاهش سرعت - عمل جهش يا کندن از زمين با حالت تخت انجام شود.


  • قوانين دو ۳۰۰۰ متر با مانع
    • رقابت کنندگان در اين رشته بايد مجموعاً از ۳۵ مانع در طول ۳۰۰۰ متر عبور کنند. از اين ۳۵ مانع، ۷ مانع ثابت موسوم به ”حوضچهٔ آب“ و ۲۸ مانع آن معمولى است.
    • در هر دور کامل ۴ مانع معمولى و يک مانع ثابت ”حوضچهٔ آب“ قرار داده مى شود که اگر نقطهٔ شروع مسير مسابقه را ملاک قرار دهيم، مانع ”حوضچهٔ آب“ مانع چهارم مى باشد. فاصلهٔ بين ۵ مانع بايد به طور مساوى درنظر گرفته شود به طورى که فاصلهٔ بين هر دو مانع تقريباً ۵/۱ مسافت کامل يک دور بشود.
    • در دو ۳۰۰۰ متر با مانع، در فاصلهٔ شروع مسابقه تا شروع دور اوّل هيچ مانعى گذاشته نمى شود و دوندگان در اين مرحله نبايد از روى مانع ”حوضچهٔ آب“ عبور کنند ولى همين که مسافت شروع مسابقه تا نقطهٔ شروع اولين دور طى شد مانع ها در جاهاى مخصوص خود قرار داده مى شوند.
    • با توجه به ساختار مسيرهاى مسابقهٔ دو و ميدانى ”حوضچهٔ آب“ که ثابت است يا در خارج از محوطه مسير مسابقه قرار مى گيرد که در اين صورت معمولاً مسافت يک دور اندکى بيشتر از ۴۰۰ متر است که بايد به دقت در حين چيدن مانع ها محاسبه شود و يا در داخل مسير مسابقه و در ضلع شمالى منطقهٔ ”D“ يعنى در داخل قوس مسير مسابقه قرار دارد که در اين صورت مسافت يک دور کامل، اندکى کمتر از ۴۰۰ متر مى باشد و بايد در موقع قراردادن مانع ها رعايت گردد.
    • ارتفاع موانع براى مردان ۴/۹۱ سانتى متر و براى زنان ۲/۷۶ سانتى متر است. عرض مانع بايد حداقل ۹۶/۳ متر باشد. بالاى مانع بايد از مادهٔ بسيار محکمى مانند چوب، با سطح مقطع ۷/۱۲ سانتى متر مربع باشد. چوبِ مانع بايد به صورت راه راه يا نوارهاى سياه و سفيد به عرض هر نوار ۳۰ سانتى متر رنگ آميزى شود تا دوندگان بتوانند آنها را ببينند. وزن هر مانع بايد بين ۸۰ تا ۱۰۰ کيلوگرم باشد و بايد طورى ساخته شوند که پشت و رو نداشته باشند و بتوان آنها را از هرطرف مورد استفاده قرار داد.
    • طول ”حوضچهٔ آب“ از جمله خود مانع بايد ۶۶/۳ متر براى مردان و ۰۶/۳ متر براى زنان و عرض آن هم براى هر دو گروه، بايد ۶۶/۳ متر باشد. حوضچهٔ آب بايد طورى ساخته شود که هنگام پُرشدن از آب، سطح آن هم سطح با مسير مسابقه گردد. عمق حوضچه در مجاورت مانع بايد در حدود ۷۰ سانتيمتر باشد و به تدريج با زاويه و شيب مناسبى از عمق آن کاسته شود و در انتهاءِ حوضچه با مسير مسابقه هم سطح گردد. مانع بايد در جلوى حوضچهٔ آب به صورت ثابت و کاملاً محکم کار گذاشته شود و ارتفاع آن مانند ارتفاع ساير موانع باشد. به منظور رعايت ايمنى و فرود سالم از مانع ”حوضچهٔ آب“ سطح انتهائى چاله يا حوضچهٔ آب بايد به وسيلهٔٔ تارتان يا مواد نرم ديگرى مانند موکت به ضخامت حداکر ۵/۲ سانتى متر پوشانده و فرش شود.
    • به ورزشکاران رقابت کننده در دو ۳۰۰۰ متر با مانع اجازه داده مى شود تا به هر شکل از روى مانع عبور کنند. در مورد مانع آب نيز مى توانند داخل آب شوند. اين کار، خطا منظور نمى ;شود. امّا بهترين تکنيک آن است که با يک پا روى مانع رفته، با پاى ديگر به کم عمق ترين نقطهٔ آب قدم بگذارند و با پاى اوّلى از قسمت خشکى روبروى چاله خارج شوند.
    • در دوهاى با مانع از جمله دو ۳۰۰۰ متر با مانع اگر ورزشکار به طور غيرعمد با موانع برخورد کند يا آنها را بيندازد خطا محسوب نمى شود.
    • در دوهاى با مانع از جمله دو ۳۰۰۰ متر با مانع، عبور زانو يا پاى دوندگان از کنار موانع يعنى پائين تر از ارتفاع مانع در لحظهٔ عبور خطا محسوب مى شود.
    • در دو ۳۰۰۰ متر با مانع ”شروع“، ايستاده انجام مى شود و معمولاً ورزشکاران در هنگام شروع روى خط قوسى شکل قرار مى گيرند.
    • در مسابقات بين المللى معمولاً مسابقه در چند مرحله انجام مى شود؛ به طورى که در مرحلهٔ مقدماتى اگر تعداد شرکت کننده ها بين ۱۶ تا ۳۰ نفر باشد به صورت دو گروه در مى آيند که از هر گروه نفرات اوّل تا پنجم و سپس ۵ نفر ديگر را با توجه به زمان انتخاب مى کنند يعنى مجموعاً ۱۵ نفر براى مسابقهٔ نهائى انتخاب مى شوند. بنابراين مسابقه دو مرحله اى است. امّا اگر تعداد شرکت کنندگان بيشتر از ۳۰ نفر باشد به صورت سه مرحله اى (مقدماتي، نيمه نهائى و نهائي) اجرا مى گردد.

دو ماراتن 42 کیلومتر و 195 متر

دوهای جاده ای مسابقاتی هستند که در جاده های آزاد برگزار می شوند و گاه در پیست پایان می پذیرند (گاه در پیست نیز آغاز می شوند). این مسابقات در مسافت های مختلف و معمولاً در رشته های استقامتی (۵ کیلومتر به بالا) برگزار می شوند. دوهای جاده ای از محبوب ترین رشته ها هستند که دوندگان بسیاری ازجمله ورزشکاران حرفه ای، آماتور و نیز ورزشکاران تفننی را به خود جذب می کنند. مسابقات دو جاده ای را برای هر مسافتی می توان برگزار کرد؛ اما مسافت های معمول ۵ کیلومتر، ۱۰ کیلومتر، نیمه ماراتن (۲۱٫۰۹۷۵ کیلومتر) و ماراتن (۴۲٫۱۹۵ کیلومتر) هستند. ماراتن تنها مسابقهٔ دو جاده است که در المپیک و نیز در مسابقات دو و میدانی قهرمانی جهان برگزار می شود و با اتمام این رشته المپیک پایان می یابد. البته بخش پایانیِ ورزش سه گانه هم از دو ۱۰ کیلومتر جاده تشکیل می شود. پنج تورنمنت معتبر ماراتن دنیا هر ساله در شهرهای برلین، لندن، بوستون، نیویورک و شیکاگو برگزار می شود.ماراتون يا ماراتن یکی از انواع دو استقامت است که در مسافت ۴۲/۱۹۵ کیلومتر و معمولاً برروی جاده برگزار می شود. نام این مسابقه برگرفته از نام نبرد ماراتون در یونان است. این مسابقه یکی از بخش های اصلیِ بازی های المپیک است که در تمام ادوار آن برگزار شده است. البته مسافت استاندارد آن در سال ۱۹۲۱ تعیین شد.
هر سال حدود ۵۰۰ مسابقهٔ ماراتون در نقاط مختلف دنیا برگزار می شود و اکثر شرکت کنندگان این مسابقات، دوندگان تفننی هستند. به همین دلیل، گاهی ده هاهزار دونده در این مسابقات شرکت می کنند. با توجه به این که شرایط آب و هوایی و جغرافیایی، مثل ارتفاع، دما و رطوبت هوا، وزش باد، و جنس و شیب جاده در این مسابقه اهمیت زیادی دارند، زمان های ثبت شده در این مسابقات با یکدیگر قابل مقایسه نیستند. معمولا بهترین زمان ها در مسیرهای نسبتا مسطح در نزدیکی سطح دریا با شرایط آب وهوایی مطلوب و کمک دونده های آهو ثبت می شوند. رکورد جهانیِ فعلی مردان در این رشته متعلق به دنیس کیمتو از کنیا با زمان ۲ ساعت و ۲ دقیقه و ۵۷ ثانیه (سال ۲۰۱۴) و رکورد جهانیِ زنان در اختیار پائولا رادکلیف بریتانیایی با ۲ ساعت و ۱۵ دقیقه و ۲۵ ثانیه (سال ۲۰۰۳) است. جوان ترین دونده ای که یک مسابقهٔ ماراتون را به پایان رسانده، یک پسر سه سالهٔ هندی به نام بودیا سینگ است. هرچند مسئولان دولتی دویدن او را ممنوع کرده و مربی او را به دلیل آزار کودک دستگیر کردند.هنگامی که بین ایران و اسپارت جنگ در گرفت یک فرد یونانی برای آوردن کمک مسافتی بسیار طولانی را می پیماند این شخص به نام فید پیپوس و در منطقه ای به نام ماراتن این عمل را انجام می دهد . دوومیدانی یک ورزش طبیعی است زیرا با رفتار و حرکات طبیعی انسان مطابقت دارد. بنابراین می توان گفت دوومیدانی از زمان پیدایش بشر وجود داشته است و اولین اسلحه انسان در برخورد با محیط و خطرهای آن به حساب می آمد. بشر اولیه برای دفاع از خود محتاج به فرار کردن بود تا اینکه در محلی خود را مخفی کرده به زندگی خود ادامه دهد.
لیکن اشخاصی که ضعیف بوده و قدرت دویدن نداشتند بدون شک طعمه حیوانات قرار می گرفتند. بدین جهت پدرها بچه های خود را تشویق به دویدن کرده و به آنها طرز فرار از مقابل حیوانات را می آموختند چرا که دویدن، حد فاصل بین زندگی و مرگ برای آنها بود. انسانهای اولیه ضمن دویدن و فرار، برای عبور از موانع طبیعی از جهیدن و پریدن استفاده می کردند و اگر لازم می شد که بین آنها و حیوانات مبارزه ای صورت گیرد از پرتاب سنگ یا دیگر اشیا کمک می گرفتند این کار معمولاً زمانی انجام می گرفت که انسان از فرار کردن خسته و کوفته می شد. در تنگنای مرگ و زندگی، انسان مجبور بود از قدرت بازو و پنجه و عضلات خود هم حداکثر استفاده را نماید. به این ترتیب انسان اولیه پی برد که اگر تندتر بدود، بیشتر بپرد و محکم تر پرتاب کند، بهتر خواهد توانست با مشکلات و خطرات پیرامون خود مبارزه کند. از بین ملتهای دنیای باستان فقط یونان بود که با عشق و علاقه، مردان غیور و با شهامت خود را به بهترین شکل، تشویق می کرد. در یونان باستان به مردانی که بهتر دویده و شی ای را بیشتر پرتاب کرده و از مرتفع ترین محل می پریدند به چشم عظمت نگاه می کردند و برای آنها احترام و افتخار زیادی قائل بودند. اما نکته مجهول برای همه دانشمندان علم ورزش این است که به چه علت قهرمانان پرتاب دیسک در مرتبه اول قرار می گرفتند و ورزشکاران دیگر در درجه دوم اهمیت قرار داشتند. در اساطیر یونان باستان، به موجودی پرشور و شر به نام مرکور بر می خوریم.
این موجود افسانه ای، جوانی است بلند بالا و سرشار از شادمانی و حرکت و حرارت. او در دو طرف کلاه و مچ پای خود بالهایی کوچک دارد و با همین بالها و گامهای تیز و چابک، سفرهای بسیار پرماجرایی را در کوهها و جنگلها و سرزمینهای مختلف انجام می دهد. وجود چنین اسطوره ای حکایت از علاقه و توجه مردم به تیزپایی، چابکی و دویدن دارد. در دوران امپراطوری روم باستان، لژیونرها (سربازان عضو ارتش) با پرداختن به انواع دوها و پرتاب ها، خود را برای مسابقات شمشیرزنی و نبردهای تن به تن آماده می کردند. در مصر باستان نیز، نوعی ورزش دومیدانی شامل دویدنهای انفرادی و جمعی اجرا می شد.
در ایرلند ورزش میدانی به نام تیل تین (tailtean) رایج است که پیشینه ای چندهزار ساله دارد. المپیک باستان المپیک باستان اولین اجرای سازمان یافته و قانون دار دوومیدانی بود. این بازیها از سال 776 قبل از میلاد آغاز شد و 12 قرن ادامه داشت. دوومیدانی در المپیک باستان در رأس دیگر ورزشها قرار داشت. مسابقه دو با شرکت دوندگان چابک به مسافت یک اِستاد (182 متر) انجام می شد. واژه استادیوم از این کلمه گرفته شد. در این دوره حتی دویدن با یک پا هم وجود داشته و از آنجا که بشر اسلحه ای به نام نیزه اختراع کرده بود و در جنگ از آن استفاده فراوانی می کرد، پرتاب نیزه هم به عنوان ورزش شناخته شد.
در المپیادها دو نوع مسابقه با نیزه وجود داشت: یکی پرتاب نیزه و دیگری نبرد با نیزه توأم با شمشیربازی. کوروبوس احتمالاً اولین قهرمان رسمی دو در نخستین المپیک باستانی بوده است. بنا به مدارک تاریخی، پرش طول در چهارمین دوره به مواد مسابقه اضافه شد و کرونوس از کشور اسپارتا نخستین رکورددار این ماده بود که حدود 7 متر پرید. در دوره های بعدی رشته های دیگر مانند پرتاب وزنه و پرتاب دیسک به فهرست مسابقات دوومیدانی اضافه شد. یونانیها، برای پرتاب دیسک از یک صفحه مدور فلزی استفاده می کردند که آن را هاترس (HATTERES) می نامیدند. بازیهای المپیک در قرن چهارم میلادی به دستور امپراطور روم تئودوزیوس اول تعطیل شد و همزمان مسابقات دوومیدانی هم از رونق افتاد. از آن زمان تا زنده شدن دوباره المپیک شکلهایی از انواع دوها و پرشها و پرتاب ها در اقوام و ملل دنیا دیده شده که بیشتر به خاطر آماده شدن جنگجویان و سربازان بوده است.
در قرن دوازدهم میلادی، مسابقات میدانی و مخصوصاً دو در انگلستان رواج یافت. این رواج در اواخر قرن پانزدهم و اوایل قرن شانزدهم شدت یافت و به ورزش اول جامعه تبدیل شد. علت این شکوفایی علاقه هنری هشتم پادشاه انگلستان بود که خود مهارت فراوانی در پرتاب چکش داشت. در قرن 17 و 18 میلادی، در انگلستان نوعی شرط بندی مرسوم شد که در آن دوندگان با هم شرط می بستند و انبوه مردم به تماشا می ایستادند. در سالهای 1820 تا 1860 دوومیدانی به دانشگاه ها و مدارس انگلستان راه یافته بود و دانشجویان علاقه فراوانی به این ورزش پیدا کرده بودند. در سال 1849 ارتش انگلستان یک مسابقه بزرگ برای اهمیت دادن به دو و جلب توجه نظامیان به آن ترتیب داد و علاوه بر این، دوهای سرعت و استقامت را جزء دروس رسمی دانشکده افسری قرار داد. در سال 1866 اولین باشگاه دوندگان با نام کلوپ اتلتیک آماتور در لندن تاسیس شد و بعد از آن باشگاه ها و کلوپهای دیگری به وجود آمدند. بعد از انگلستان، دومین کشوری که دوومیدانی در آن رونق بسیار یافت آمریکا بود. اولین باشگاه دوومیدانی آمریکا کلوپ اتلتیک نیویورک بود که در سال 1868 تاسیس شد. در اولین دوره المپیک نوین در سال 1896 دوومیدانی در ردیف مهم ترین رشته های ورزشی بازیها قرار داشت. در هفدهم ژوییه 1912 کنگره ای در سوئد با حضور نمایندگان سازمانهای دوومیدانی کشورهای بلژیک، اتریش، کانادا، شیلی، دانمارک، مصر، فنلاند، آلمان، انگلستان، یونان، مجارستان، نروژ، شوروی، آمریکا، سوئد و استرالیا برپا شد و برای ایجاد یک سازمان بین المللی دومیدانی مشورت کردند.
این سازمان، سرانجام در ماه اوت سال 1913 با نام فدراسیون بین المللی دوومیدانی تأسیس شد. فعالیت های این سازمان باعث شد که این ورزش در سراسر دنیا گسترش یابد. در حال حاضر تقریباً هیچ کشوری نیست که عضو فدراسیون دوومیدانی نباشد و از قوانین آن پیروی نکند.


پرتاب نيزه

تکنيک پرتاب نيزه، چهار مرحله دارد: دورخيز، ريتم ۵ گام، پرتاب (پرتاب قسمتى از ريتم ۵ گام است) و بازيابى.

  • دورخيز موجب شتاب گيرى پرتاب کننده و نيزه مى شود.
  • با اجراء ريتم ۵ گام، پرتاب کننده براى انجام يک پرتاب بهينه آماده مى شود و شتاب بيشترى توليد مى نمايد.
  • در پرتاب نيزه، نيزه با حداکثر سرعت شتاب داده مى شود.
  • مرحلهٔ بازيابى موجب توقّف باقيماندهٔ سرعت شده، از خطا جلوگيرى مى کند.

ويژگى هاى نحوهٔ گرفتن نيزه

هدف: گرفتن نيزه به طور محکم و راحت

  • با انگشت شست و اولين انگشت
  • با انگشت شست و دومين انگشت
  • با انگشت دوم و سوم که به V شکل موسوم است. (تصوير نحوهٔ گرفتن نيزه)

ويژگى هاى تکنيکى دورخيز

هدف: شتاب دادن به پرتاب کننده و نيزه

  • نيزه به طور افقى روى شانه ها حمل مى شود.
  • نوک نيزه به اندازهٔ ارتفاع سرِ پرتاب کننده است و نيزه تقريباً موازى با زمين حمل مى گردد.
  • به هنگام حمل نيزه در مرحلهٔ دورخيز، بازو ثابت مى ماند و حرکت به جلو و عقب ندارد.
  • دورخيز را با ۸ تا ۱۲ گام طورى انجام دهيد که در عين داشتن کنترل و هماهنگى و ريتم خاص، به تدريج شتاب بگيريد.
  • تا سرعت مطلوب، شتاب بگيريد و اين شتاب را در مرحلهٔ ريتم ۵ گام افزايش دهيد. (تصوير دورخيز)

ويژگى هاى تکنيکى ريتم ۵ گام عقب کشيدن نيزه

هدف: قرار دادن صحيح نيزه براى مرحلهٔ پرتاب

  • عقب کشيدن نيزه با فرود پاى چپ روى علامتِ ۵ گام شروع مى شود.
  • شانهٔ چپ در جهت پرتاب قرار مى گيرد و بازو و دست راست به طرف جلو براى حفظ تعادل به کار مى رود.
  • دست پرتاب با گام هاى ۱ و ۲ کاملاً به عقب کشيده مى شود.
  • دست راست بعد از مرحلهٔ عقب کشيدن نيزه در حد ارتفاع شانه يا اندکى بالاتر از آن قرار مى گيرد.
  • سر نيزه بايد نزديک سر پرتاب کننده قرار گيرد. (تصوير ريتم ۵ گام عقب کشيدن نيزه)

ويژگى هاى تکنيکى ريتم ۵ گام گام قيچى

هدف: آماده شدن براى گام پرتاب

  • رانش فعال و بدون جهش (تخت) پاى چپ از ناحيهٔ کف پا، بدون از دست دادن سرعت اجرا شود.
  • زانوى پاى راست به طرف جلو و نه به طرف بالا تاب داده شود به طورى که پاى راست از پاى چپ به صورت قيچى عبور کند.
  • بدن در وضعيت عقب نگه داشته مى شود و پاها و بالاتنه از نيزه پيش مى افتند.
  • شانهٔ چپ و سر در جهت نيزه قرار مى گيرد.
  • محور دست پرتاب کننده و شانه، موازى هستند.
  • گام قيچى از گام پرتاب بلندتر است. (تصوير ريتم ۵ گام گام قيچى)

ويژگى هاى تکنيکى پرتاب مرحلهٔ انتقال

هدف: انتقال نيرو و سرعت از پاها به تنه و شتاب دادن بيشتر نيزه

  • پاى راست در زاويه اى هم جهت با مسير پرتاب، با کف پا روى زمين قرار مى گيرد.
  • پاها از بالاتنه پيشى مى گيرند.
  • محورهاى شانه، نيزه و لگن موازى هستند.
  • زانو راست و لگن به طور فعال به طرف جلو رانده مى شود.
  • دست پرتاب، کشيده باقى مى ماند. (تصوير پرتاب مرحلهٔ انتقال)

ويژگى هاى تکنيکى پرتاب مرحلهٔ وضعيت توانمند

هدف: انتقال نيرو و سرعت از بالاتنه به شانه و دست و ايجاد يک وضعيت کمانى شکل در بدن

  • پاى چپ فعالانه و محکم روى زمين قرار مى گيرد.
  • طرف چپ بدن ثابت مى ماند.
  • تنه بالا مى آيد و حرکت چرخشى حول پايه چپ از ناحيهٔ مفصل زانو و لگن صورت مى گيرد.
  • عضلات قسمت جلوى بدن در وضعيت کمانى شکل داراى يک وضعيت پيش تنشى مى شوند.
  • شانهٔ چپ به طرف جلو آورده مى شود.
  • آرنج دست پرتاب کننده شروع به حرکت چرخشى به داخل مى کند. (تصوير پرتاب مرحلهٔ وضعيت توانمند)

ويژگى هاى تکنيکى پرتاب مرحلهٔ رها کردن نيزه

هدف: ايجاد حداکثر شتاب در نيزه با انتقال سرعت از شانه و دست به نيزه

  • آرنج راست از کنار سر به طرف جلو و بالا کشيده مى شود.
  • تنه، به طرف جلو حرکت مى کند.
  • آرنج دست پرتاب به طور انفجارى باز مى شود.
  • طرف چپ بدن با دست چپ محکم در جهت پرتاب قرار مى گيرد و آرنج خم شده دست در کنار تنه و نزديک به آن ثابت مى شود.
  • پاى راست تا لحظهٔ رها کردن نيزه در تماس با زمين باقى مى ماند. (تصوير پرتاب مرحلهٔ رها کردن)


  • پاى راست روى طرف خارج خود مى چرخد و پاى عقب به حالت ترمز نگه داشته مى شود.
  • تنه، اندکى به طرف کنار خم مى شود و موجب پرتاب عمودى شانه و دست روى چپ مى گردد.
  • جهت پرتاب نيزه بايد حتى الامکان نزديک به پرتابهٔ عمودى باشد. (تصوير پرتاب مرحلهٔ رها کردن نيزه)

ويژگى هاى تکنيکى گام بازيابى

هدف: خنثى کردن سرعت باقيمانده و اجراء يک پرتاب صحيح

  • تعويض سريع پا بعد از رها کردن نيزه.
  • پاى راست خم شود.
  • بالاتنه اندکى پائين کشيده شود.
  • پاى چپ به طرف عقب تاب داده شود.
  • فاصلهٔ چپ از خط خطا بين ۵/۱ تا ۲ متر باشد. (تصوير گام بازيابى)

ويژگى هاى تکنيکى ريتم ۵ گام نحوهٔ قرارگرفتن پاها

هدف: به دست آوردن وضعيت بهينهٔ بدن براى پرتاب و رها کردن نيزه

  • عقب کشيدن نيزه با دو گام
  • گام قيچى يعنى گام ۴
  • رها کردن يا پرتاب نهائى نيزه گام ۵
  • سرعت بايد با توجه به توانائى فرد تا حدّ بهينه اى افزايش يابد.
  • گام بازيابى جزء ريتم ۵ گام نيست. (تصوير ريتم ۵ گام نحوهٔ قرارگرفتن پاها)

آموزش پرتاب نيزه از روبه

هدف: شتاب دادن به نيزه در يک مسير مستقيم

  • اصول ايمنى رعايت و نحوهٔ گرفتن نيزه و حمل آن يادآورى شود.
  • نيزه از بالاى سر طورى عقب کشيده شود که نوک آن به طرف زمين باشد.
  • اندکى به طرف عقب خم شويد و در حالى که دست شما کاملاً کشيده شده و نيزه با زاويهٔ کم نسبت به زمين قرار دارد آن را به فاصلهٔ ۴ - ۳ مترى پرتاب کنيد.
  • سپس با خم کردن بيشتر نيزه باز هم در حالى که سر نيزه پائين است آن را به فاصلهٔ ۸-۷ مترى و سپس ۱۲ - ۱۰ مترى پرتاب کنيد.
  • گام بازيابى جزء ريتم ۵ گام نيست. (تصوير ريتم ۵ گام نحوهٔ قرارگرفتن پاها)

آموزش پرتاب نيزه ايستاده

هدف : پرتاب از وضعيت توانمند صحيح

  • در پرتاب ايستاده پاها به اندازهٔ عرض شانه (۶۰ تا ۹۰ سانتى متر) باز شوند و مسير پاها در جهت پرتاب باشد.
  • نيزه از بالاتر از ارتفاع شانه به عقب کشيده شود. کف دست بالا کاملاً روبه روى آسمان باشد و به طرف داخل چرخانده شود.
  • حرکت را با بالا آوردن پاى چپ و جدا کردن آن از زمين و انتقال وزن به پاى راست (عقبي) که اندکى خم شده آغاز کنيد.
  • به هنگام انجام اين حرکت تمرکز بر استفادهٔ صحيح و به موقع از چرخش مفصل لگن حاصل باشد.

آموزش پرتاب نيزه با ريتم ۳ گام

هدف : آشنا شدن با گام قيچى و جفت کردن آن با ”وضعيت توانمند“

  • نيزه عقب کشيده شود. در وضعيت شکل در حالى که زانوها اندکى خم است قرار بگيرد به طورى که پاى راست جلو باشد.
  • حرکت ۳ گام را با برداشتن اولين گام با پاى چپ شروع کنيد و روى کف پاى چپ فرود آئيد. گام قيچى را فعالانه انجام دهيد ولى زانوى پاى راست زياد بالا نيايد.
  • گام ها را يکى پس از ديگرى برداريد و پس از اجراء گام قيچى و قرار گرفتن در وضعيت پرتاب، نيزه را رها کنيد.

آموزش پرتاب نيزه با ريتم ۵ گام

هدف : توسعهٔ حرکات ريتم ۵ گام

  • حرکت ۵ گام را در حالى که نيزه عقب کشيده شده، شروع کنيد. اولين با پاى راست برداشته شود.
  • سپس گام ۱ و ۲ را با حالت دويدن انجام داده، بعد از آن ريتم ۳ گام را انجام دهيد.
  • حالا مسافت ۵ گام را در نظر گرفته، از نقطه اى شروع کنيد و ريتم ۵ گام را با شمارش ۱ و ۲ و ۳ و ۴ و ۵ انجام دهيد. در کليهٔ مراحل، پرتاب کنندگان راست دست با پاى راست شروع مى کنند.

دورخيز

هدف : يادگيرى پرتاب با استفاده از دورخيز و آشنائى با عقب کشيدن نيزه و جفت کردن آن با ريتم ۵ گام

  • عمل عقب کشيدن نيزه را تکرار کنيد. سعى کنيد نيزه با دو يا سه گام عقب کشيده شود. اول با حالت راه رفتن و سپس با دويدن آهسته اين ;کار را انجام دهيد.
  • نحوهٔ قرارگرفتن نيزه را در حالى که عقب کشيده شده کنترل کنيد. نيزه نزديک سر و مچ دست قفل شود تا از افتادن دم نيزه جلوگيرى به عمل آيد.
  • با تکرار دورخيز، مسافت دورخيز را اندازه گيرى و ثابت کنيد و سپس نقطهٔ شروع و آغاز ۵ گام را علامت گذارى نمائيد.

نيزه

جنس نيزه از آلياژ آلومينيوم فشرده يا چوب است و سه بخش دارد: بدنه؛ قسمت طناب پيچى شده براى گرفتن نيزه و نوک فلزي، وزن نيزه براى مردان ۸۰۰ گرم و طول آن حداکثر ۲۷۰ و حداقل ۲۶۰ سانتى متر است. اين ارقام براى زنان ۶۰۰ گرم با طول حداکثر ۲۳۰ و حداقل ۲۲۰ سانتى متر مى باشد. مرکز ثقل نيزه بايد مردان بين حداکثر ۱۰۶ و حداقل سانتى متر باشد. مقطع عرضى نيزه دايره اى شکل است و در کل به شکل ايروديناميک ساخته شده است.

ناحيهٔ پرتاب

مسافت مسير دورخيز در پرتاب نيزه بايد حداکثر ۵/۳۶ متر و حداقل ۳۰ متر باشد. دالان پرتاب نيزه را دو خط موازى به پهناى ۵ سانتى متر که در فاصله ۴ مترى يکديگر قرار دارند تشکيل شده است. قوس انتهائى دالان پرتاب جزئى از محيط دايره اى است که به شعاع ۸ متر ترسيم مى ;شود و در واقع محدودهٔ انتهائى پرتاب را مشخص مى کند. براى مشخص کردن قطاع يا ناحيهٔ فرود پرتاب، مرکز دايره به شعاع ۸ متر را به دو انتهاى قوس انتهائى پرتاب وصل مى کنيم و سپس خطوط به دست آمده را مطابق تصوير (۱۷ - ۱۶)، در يک خط مستقيم ادامه مى دهيم (زاويهٔ بين دو شعاع در حدود ۲۹ درجه خواهد بود). پهناى قوس انتهائى دالان پرتاب بايد به عرض ۷ سانتى متر باشد و از جنس چوب يا فلز و هم سطح با زمين است. البته مى توان در صورت دسترسى نداشتن به قوس آماده، با گچ آن را روى زمين ترسيم کرد.


قوانين مربوط به مسابقات

  • ترتيب پرتابِ شرکت‌کنندگان با قرعه‌کشى تعيين مى‌شود.
  • اگر تعداد شرکت‌کنندگان بيش از ۸ نفر باشد، هر نفر ۳ پرتاب انجام مى‌دهد و به ۸ نفرى که بهترين نتايج را به‌دست آورده‌اند اجازهٔ سه پرتاب ديگر داده مى‌شود. هنگامى‌که تعداد پرتاب‌کنندگان ۸ نفر يا کمتر باشد، هر نفر شش پرتاب انجام خواهد داد، يعنى مسابقات به‌صورت نهائى برگزار مى‌شود و رده‌بندى از روى بهترين نتايج هر فرد تعيين مى‌گردد. هر ورزشکار مجاز است پرتاب خود را در محدودهٔ زمانى يک دقيقه انجام دهد. قبل از شروع مسابقه، به هر پرتاب‌کننده اجازهٔ دو پرتاب تمرينى داده مى‌شود ولى پس از شروع مسابقه هيچ پرتاب‌کننده‌اى نمى‌تواند از دالان مسابقه به‌عنوان تمرين استفاده کند. پس از اندازه‌گيرى هر پرتاب که با متر نوارى غيرقابل انعطاف يا دوربين انجام مى‌گيرد و تا يک سانتى‌متر خوانده مى‌شود چنانچه دو نفر تساوى کنند، دومين پرتاب بهتر و در صورت تساوى مجدد سومين پرتاب بهتر و همچنين تا آخر، منظور مى‌گردد تا اينکه حالت تساوى از بين برود و رده‌بندى مشخص گردد. در مسابقاتى که به‌صورت دو مرحله‌اى اجرا مى‌شود، معمولاً مسافتى به‌عنوان حدّ نصاب انتخابى در نظر گرفته مى‌شود و هر پرتاب‌کننده چنانچه در هر يک از سه پرتاب مرحلهٔ انتخابى موفق به‌کسب حدّ نصاب ورودى شود به مرحلهٔ نهائى راه خواهد يافت. نتايج مرحله مقدماتى يا انتخابى تأثيرى در نتايج نهائى ندارند.
  • پرتاب‌کننده نيزه نبايد در حين پرتاب يا بعد از آن، از روى خط قوسى‌شکل آخر دالان پرتاب بگذرد.
  • در لحظه‌ رها کردن نيزه، ورزشکار بايد بين دو خط محصور‌کنندهٔ مسير دورخيز بماند.
  • پرتاب‌کننده بايد تا بعد از فرود آمدن نيزه در محدودهٔ مسير دورخيز يعنى دالان باقى بماند و سپس با اجازهٔ سرداور پرتاب، محوطه را از عقب خط قوسى‌شکل ترک کند.
  • پرتاب‌کننده بايد نيزه را در محل طناب‌پيچ گرفته با يک دست حمل کند.
  • نيزه بايد به‌نحوى در دست قرار گيرد که انگشت کوچک به نوک نيزه نزديک‌تر باشد.
  • نيزه بايد از قسمت بالائى شانه و با دست پرتاب، رها شود.
  • نيزه نبايد مانند سنگ قلاب يا با عمل چرخاندن پرتاب شود.
  • در هيچ مرحله‌اى از پرتاب نبايد پشت پرتاب‌کننده به‌طرف محل فرود نيزه قرار گيرد.
  • نوک نيزه بايد اولين قسمتى باشد که با زمين تماس پيدا مى‌کند از اين‌رو، لزومى ندارد که نوک نيزه در موقع فرود در زمين فرو رود و تنها کافى است اثرى روى زمين بگذارد.
  • استفاده از دستکش يا نوار پيچ‌کردن انگشتان مجاز نيست ولى استفاده از کمربند براى جلوگيرى از وارد آمدنِ صدمات به ستون فقرات اشکالى ندارد.